De gietijzeren pan

Laatst nagekeken op 23 september 2026

Een gietijzeren pan is één stuk ijzer, zonder laag die kan loslaten. Wat eten tegenhoudt, is een dun laagje olie dat je er zelf in bakt. Dat laagje heet de patina, en het groeit mee met elke keer dat je de pan gebruikt.

Wat gietijzer anders maakt

Gietijzer wordt in een mal gegoten, vandaar de naam. Het metaal is dik en zwaar. Het warmt langzaam op, maar houdt de warmte daarna lang vast. Leg je een koude biefstuk in een gietijzeren pan, dan zakt de temperatuur nauwelijks. Daarom krijg je er een korst mee die in een dunne pan niet lukt.

Er zit geen PFAS in en geen coating. De zwarte kleur van een nieuwe pan komt van plantaardige olie die de fabrikant er al in heeft gebakken. Op de verpakking heet dat "voorgebakken" of "pre-seasoned". Het is hetzelfde laagje dat je later zelf onderhoudt.

Gietijzer of geëmailleerd gietijzer

Let bij het kopen op dit verschil. Een geëmailleerde gietijzeren pan heeft aan de binnenkant een laag glas. Die hoef je niet in te branden, je kunt er tomatensaus in laten sudderen, en hij mag in de sop. Ook emaille is een laag, maar het is glas en geen PFAS. Voor een braadpan is emaille vaak de handigste keuze.

Kaal gietijzer is beter voor hoog en droog bakken: vlees, aardappels, groente die moet kleuren. Voor stoofschotels met wijn of tomaat werkt emaille beter, omdat zuur de patina van kaal gietijzer aantast.

Waar je op let bij het kopen

Voor één pan die bijna alles kan, is 26 tot 28 centimeter een goede maat. Kleiner is handig voor eieren, groter wordt snel te zwaar om met één hand te tillen. Een tweede handgreep tegenover de steel maakt het tillen een stuk makkelijker.

Gietijzer werkt op elke warmtebron, ook op inductie, want het is magnetisch. Op een glazen kookplaat moet je de pan tillen in plaats van schuiven. De ruwe onderkant kan krassen maken.

Zo brand je een gietijzeren pan in

Ook een voorgebakken pan wordt beter als je hem een paar keer zelf inbrandt.

1. Was de pan kort met warm water en droog hem direct af.
2. Zet hem een paar minuten op het vuur, zodat het laatste vocht verdampt.
3. Wrijf de pan dun in met olie, binnen en buiten. Neem een olie die tegen hoge hitte kan, zoals zonnebloemolie of raapzaadolie.
4. Veeg daarna zoveel mogelijk olie weer weg. Het moet er droog uitzien. Te veel olie wordt plakkerig.
5. Zet de pan ondersteboven in de oven, op 230 tot 250 graden, een uur lang. Leg een vel bakpapier op het rooster eronder.
6. Laat hem in de oven afkoelen. Herhaal dit twee of drie keer.

Daarna doet het gebruik de rest. Bak de eerste weken bij voorkeur iets vets, zoals spek of aardappels in olie.

Onderhoud na het koken

Maak de pan schoon terwijl hij nog warm is. Warm water en een borstel zijn meestal genoeg. Een druppel afwasmiddel kan geen kwaad, want de patina is ingebakken en niet zo gevoelig als vaak wordt gezegd. Laat de pan nooit weken en zet hem niet in de vaatwasser, dan gaat hij roesten.

Droog de pan af, zet hem een minuut op het vuur en wrijf hem in met een paar druppels olie. Zie je toch roest, schuur die dan weg met staalwol en brand de pan opnieuw in. Een gietijzeren pan is bijna niet kapot te krijgen.

Wat gietijzer niet goed kan

Een omelet of een visfilet die aan de huid moet loskomen, lukt pas goed als de patina een paar maanden oud is. Wie vandaag al een pan wil waar een ei vanaf glijdt, heeft een lastige start. Ook het gewicht speelt mee: een pan van 28 centimeter weegt al snel drie kilo.

Wat we aanraden

Links naar bol zijn affiliatelinks: koop je via zo'n link, dan krijgen wij een kleine commissie. Jij betaalt hetzelfde. Hoe wij geld verdienen.

Twijfel je tussen materialen? De pagina Pannen zonder PFAS zet emaille, RVS en gietijzer naast elkaar.